DİDİM BELEDİYESİ'NE DEPREM İÇİN STRATEJİK ÖNERİLER

DİDİM BELEDİYESİ'NE DEPREM RİSKİ VE AFET HAZIRLIĞI ÖNERİSİ

Teknik Değerlendirme ve Eylem Raporu Yeni Didim Haberim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Gazeteci Yusuf Mehmet Sarışın tarafından araştırılarak yapılmıştır.

1. RAPORUN AMACI VE KAPSAMI

Bu teknik raporun amacı; Didim ilçe sınırları içinde bulunan yerleşim alanlarının deprem tehlikesi, zemin özellikleri, yapı stoku durumu ve yerel yönetim sorumlulukları açısından değerlendirilmesi; risklerin azaltılmasına yönelik somut, uygulanabilir ve ölçülebilir öneriler sunmaktır.

Rapor; bilimsel veriler, mevcut yapılaşma pratiği ve Türkiye’de yaşanan büyük depremlerden çıkarılan dersler ışığında hazırlanmıştır.

2. JEOLOJİK VE SİSMOTEKTONİK DEĞERLENDİRME

2.1 Bölgesel Tektonik Yapı

Didim, Batı Anadolu’nun genişlemeli tektonik rejimi içinde yer almakta olup; çok sayıda aktif ve potansiyel fay hattının etkisi altındadır. Bölge, özellikle Büyük Menderes Grabeni ve deniz içi fay sistemleri nedeniyle orta–yüksek sismik tehlike sınıfındadır.

2.2 Deprem Karakteristiği

Depremler genellikle sığ odaklıdır

Yüksek ivme üretme potansiyeli vardır

5,0–6,5 büyüklüğündeki depremler dahi yapısal hasar oluşturabilmektedir

Bu durum, Didim’de deprem riskinin süreklilik arz eden bir nitelik taşıdığını göstermektedir.

3. ZEMİN YAPISI VE RİSKLİ ALANLAR
 

3.1 Zemin Özellikleri

Didim genelinde;

Alüvyon karakterli

Yer yer dolgu alan içeren

Yeraltı su seviyesi yüksek

zemin yapıları mevcuttur.

3.2 Öncelikli Risk Bölgeleri

Sahil bandına yakın yerleşimler

Turistik yoğunluklu alanlar

Eski kooperatif yerleşimleri

Bu bölgelerde zemin büyütmesi ve sıvılaşma riski bulunmaktadır.

4. YAPI STOKU ANALİZİ
4.1 Genel Durum

Didim’deki yapı stokunun önemli bir bölümü:

2000 yılı öncesi yönetmeliklere göre yapılmıştır

Beton, donatı ve zemin etütleri açısından belirsizlik taşımaktadır

Turizm ve yazlık amaçlı olduğu için hafif taşıyıcı sistemlerle inşa edilmiştir

4.2 Kritik Sorunlar

Bina yaşı ve performansı bilinmeyen yapılar

Fiilî denetimden geçmemiş inşaatlar

Sonradan yapılan kat ilaveleri

Kentsel dönüşümün bütüncül değil, parsel bazlı yürütülmesi

5. MEVCUT AFET YÖNETİMİ VE EKSİKLİKLER
5.1 Güçlü Yönler

İlçe ölçeğinde temel afet planlarının varlığı

Toplanma alanlarının kâğıt üzerinde belirlenmiş olması

5.2 Zayıf Yönler

Mahalle bazlı risk analizlerinin yapılmamış olması

Toplanma alanlarının fiilen yapılaşmaya açılması veya işlevsiz kalması

Yerel düzeyde arama–kurtarma kapasitesinin sınırlı olması

Afet farkındalığının toplum genelinde düşük düzeyde bulunması

6. DIDIM BELEDİYESİ İÇİN STRATEJİK ÖNERİLER
6.1 Kısa Vadeli (0–1 Yıl)

Mahalle bazlı bina envanteri ve risk taraması

Toplanma alanlarının revizyonu ve tabelalandırılması

Belediye personeli için zorunlu afet eğitimi

Halkı bilgilendirici seminer ve tatbikatlar

6.2 Orta Vadeli (1–3 Yıl)

Riskli yapıların öncelikli güçlendirme programı

Yerel ölçekte mikrobölgeleme etütleri

Afet anı için lojistik merkez ve depo alanlarının oluşturulması

6.3 Uzun Vadeli (3–10 Yıl)

Parsel bazlı değil, alan bazlı kentsel dönüşüm

İmar planlarında deprem riskini belirleyici ana kriter hâline getirme

Didim’e özgü Yerel Afet Yönetim Merkezi kurulması

7. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Didim için deprem;

ne soyut,

ne de uzak bir ihtimaldir.

Asıl belirleyici unsur, depremin afet olup olmayacağıdır. Bu da doğrudan;

yerel yönetim kararlılığına,

bilimsel veriye dayalı planlamaya,

denetim ve şeffaflığa

bağlıdır.

Didim Belediyesi’nin atacağı önleyici adımlar, olası bir depremde yalnızca can kayıplarını değil, kentin geleceğini de belirleyecektir.