ΟΙ ΔΥΟ ΑΚΤΕΣ ΤΗΣ ΙΔΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ: ΔΙΔΥΜΑ ΚΑΙ ΚΩΣ

ΟΙ ΔΥΟ ΑΚΤΕΣ ΤΗΣ ΙΔΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ: ΔΙΔΥΜΑ ΚΑΙ ΚΩΣ

Η πραγματική απόσταση ανάμεσά μας δεν μετριέται σε χιλιόμετρα, αλλά με βάση τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και οργανώνουμε την πόλη

Ζω εδώ και πολλά χρόνια στα Δίδυμα. Τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο επισκέπτομαι την Κω. Θεωρώ ότι τα Δίδυμα και η Κως μοιάζουν πολύ μεταξύ τους. Γι’ αυτό θέλησα να κάνω μια σύγκριση —ή, ακριβέστερα, μια ανάλυση— των δύο τόπων.

Από τα Δίδυμα στην Κω: Σε 2 ώρες και 20 λεπτά, σε έναν διαφορετικό κόσμο

Γράφει ο Yusuf Mehmet Sarışın

1. Κοιτάζοντας το πρωί από τα Δίδυμα προς την Κω

Όταν κάθεστε στην ακτή στα Δίδυμα και κοιτάζετε απέναντι, δεν μπορείτε πάντοτε να δείτε την Κω. Γνωρίζετε, όμως, ότι βρίσκεται εκεί.

Ο ίδιος ήλιος ανατέλλει στις ακτές των Διδύμων και το ίδιο Αιγαίο βρέχει τις ακτές της Κω. Ο ίδιος άνεμος περνά ανάμεσα από τους κίονες του Ναού του Απόλλωνα και, λίγες ώρες αργότερα, κινεί τα κλαδιά των ελαιόδεντρων στην πατρίδα του Ιπποκράτη.

Η γεωγραφία έχει φέρει τις δύο ακτές κοντά. Ωστόσο, οι διαφορετικές αντιλήψεις για την πολεοδομία, τον τουρισμό και τις μεταφορές δημιούργησαν, με την πάροδο του χρόνου, μια αόρατη απόσταση ανάμεσά τους.

Γι’ αυτό η ιστορία των Διδύμων και της Κω δεν είναι απλώς μια σύγκριση δύο τουριστικών προορισμών. Είναι η ιστορία δύο διαφορετικών αντιλήψεων για την πόλη, οι οποίες αναπτύχθηκαν στις δύο ακτές της ίδιας θάλασσας.

2. Η μία μεγάλωσε, η άλλη άνοιξε προς τον κόσμο

Ο μόνιμος πληθυσμός των Διδύμων ανήλθε το 2024 στους 101.474 κατοίκους. Ο πληθυσμός της Κω, σύμφωνα με την απογραφή του 2021, καταγράφηκε στους 37.089 κατοίκους.

Ο μόνιμος πληθυσμός των Διδύμων είναι, δηλαδή, σχεδόν τριπλάσιος από εκείνον της Κω.

Τα Δίδυμα έχουν μεγαλύτερο πληθυσμό, εκτείνονται σε ευρύτερη περιοχή και διαθέτουν μεγαλύτερη εσωτερική αγορά. Η Κως, παρότι έχει μικρότερο πληθυσμό, συνδέεται αποτελεσματικότερα με τον κόσμο χάρη στο διεθνές αεροδρόμιο, το λιμάνι, τη μαρίνα και τα οργανωμένα τουριστικά πακέτα.

Τα Δίδυμα μεγάλωσαν.

Η Κως, αντιθέτως, προσπάθησε να διαχειριστεί την ανάπτυξή της και να προβληθεί διεθνώς.

Από εδώ ακριβώς αρχίζει η θεμελιώδης διαφορά.

3. Η ιστορική κληρονομιά των δύο ακτών

Όταν γίνεται λόγος για τα Δίδυμα, το πρώτο πράγμα που έρχεται στο μυαλό είναι ο Ναός του Απόλλωνα. Ωστόσο, ο ιστορικός πλούτος της περιοχής δεν περιορίζεται μόνο στον ναό.

Αν εξετάσουμε συνολικά τα Δίδυμα, τη Μίλητο, την Ιερά Οδό και τη γειτονική Πριήνη, εμφανίζεται μπροστά μας ένα πολιτιστικό τοπίο παγκόσμιας σημασίας. Στην ίδια περιοχή συναντώνται τα ίχνη της φιλοσοφίας, της επιστήμης, της μαντικής, της ναυτοσύνης και της ζωής στις αρχαίες πόλεις.

Η Κως, από την άλλη πλευρά, έχει τοποθετήσει το Ασκληπιείο και τον Ιπποκράτη, ο οποίος θεωρείται πατέρας της Ιατρικής, στο επίκεντρο της σύγχρονης ταυτότητάς της.

Το όνομα του Ιπποκράτη παραμένει ζωντανό στα μουσεία, στα αναμνηστικά αντικείμενα, στις πολιτιστικές διαδρομές, στους ποδηλατοδρόμους και στα διεθνή συνέδρια.

Η ιστορική κληρονομιά των Διδύμων δεν είναι φτωχότερη από εκείνη της Κω. Αντιθέτως, αν αξιοποιηθεί σωστά, μπορεί να αφηγηθεί μια πολύ ευρύτερη ιστορία πολιτισμών.

Αυτό που λείπει είναι η δυνατότητα να παρουσιαστεί αυτή η σπουδαία κληρονομιά στον κόσμο μέσα από μια ολοκληρωμένη και συναρπαστική αφήγηση.

4. Τα Δίδυμα τρέχουν πίσω από τον τουρισμό

Η πληθυσμιακή αύξηση, η μετανάστευση, οι νέες οικοδομές και οι παραθεριστικές κατοικίες διευρύνουν συνεχώς τα όρια των Διδύμων.

Οι δρόμοι, που τους χειμερινούς μήνες φαίνονται πιο ήρεμοι, γεμίζουν το καλοκαίρι με οχήματα και ανθρώπους. Η θερινή κίνηση, κατά την οποία ο πραγματικός πληθυσμός πολλαπλασιάζεται, ασκεί μεγάλη πίεση στην κυκλοφορία, στους χώρους στάθμευσης, στην ύδρευση, στην αποχέτευση, στην καθαριότητα και στη χρήση των ακτών.

Η πόλη προσπαθεί, τις περισσότερες φορές, να προλάβει εκ των υστέρων την πληθυσμιακή αύξηση και την ανάπτυξη του τουρισμού.

Κατασκευάζονται νέες κατοικίες, αλλά οι συγκοινωνίες δεν αναπτύσσονται με τον ίδιο ρυθμό.

Ο πληθυσμός αυξάνεται, αλλά οι δημόσιοι χώροι δεν πολλαπλασιάζονται ανάλογα.

Ο αριθμός των οχημάτων μεγαλώνει, αλλά οι δρόμοι και οι χώροι στάθμευσης παραμένουν ανεπαρκείς.

Οι ακτές γεμίζουν κόσμο, αλλά η διαχείρισή τους δεν έχει ακόμη ενταχθεί σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο.

5. Η Κως εντάσσει τον τουρισμό σε ένα οργανωμένο σύστημα

Και η Κως υποδέχεται πολύ μεγάλο αριθμό επισκεπτών κατά τους θερινούς μήνες. Άλλωστε, η οικονομία του νησιού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό.

Ωστόσο, στην Κω η τουριστική κίνηση κατανέμεται πιο οργανωμένα μέσω του διεθνούς αεροδρομίου, του λιμανιού, της μαρίνας, των λεωφορειακών γραμμών και του δικτύου ποδηλατοδρόμων.

Στην Κω το ποδήλατο δεν είναι απλώς ένα μέσο άθλησης. Αποτελεί σημαντικό στοιχείο των αστικών μετακινήσεων και της τουριστικής ταυτότητας του νησιού.

Όταν ο τουρίστας κατεβαίνει από το αεροπλάνο ή αποβιβάζεται από το πλοίο, εντάσσεται σε ένα ήδη οργανωμένο σύστημα. Μπορεί να καταλάβει ευκολότερα πώς θα φτάσει στο ξενοδοχείο, στην αγορά, στην παραλία και στους ιστορικούς χώρους.

Αυτή ακριβώς είναι η πιο χαρακτηριστική διαφορά ανάμεσα στις δύο ακτές:

Ενώ τα Δίδυμα τρέχουν πίσω από τον τουρισμό και την πληθυσμιακή αύξηση, η Κως υποδέχεται τον τουρισμό μέσα σε ένα σύστημα που έχει οργανωθεί εκ των προτέρων.

6. Είναι η Κως άψογη;

Ασφαλώς όχι.

Η υπερβολική εξάρτηση της οικονομίας της Κω από τον τουρισμό αποτελεί σημαντικό κίνδυνο. Η συρρίκνωση της τουριστικής περιόδου, οι διεθνείς κρίσεις, οι πανδημίες ή τα προβλήματα στον τομέα των μεταφορών μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την οικονομία του νησιού.

Η εποχικότητα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της Κω.

Τα Δίδυμα, αντιθέτως, διαθέτουν μια πιο διαφοροποιημένη οικονομική δομή, στην οποία συνυπάρχουν η γεωργία, το εμπόριο, οι οικοδομές, η αγορά ακινήτων και ο τομέας των υπηρεσιών.

Παράλληλα, τα Δίδυμα διαθέτουν σημαντικά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με την Κω:

• Μεγαλύτερο μόνιμο πληθυσμό και μεγαλύτερη εσωτερική αγορά.

• Μεγαλύτερη και πιο ποικιλόμορφη ακτογραμμή.

• Διαφορετικές τουριστικές περιοχές, όπως το Αλτίνκουμ, το Ακμπύκ, το Μαβίσεχιρ και η Φεβζίπασα.

• Ισχυρή ιστορική κληρονομιά στον άξονα Δίδυμα–Μίλητος–Πριήνη.

• Συνύπαρξη της γεωργίας, του εμπορίου, της οικοδομής και των υπηρεσιών.

• Δυνατότητα να εξελιχθούν σε μια πόλη που παραμένει ζωντανή ολόκληρο τον χρόνο.

Επομένως, το ζήτημα δεν είναι να επαινούμε την Κω και να υποτιμούμε τα Δίδυμα.

Το ουσιαστικό ζήτημα είναι να αναρωτηθούμε γιατί τα Δίδυμα δεν έχουν καταφέρει να αξιοποιήσουν επαρκώς τις μεγάλες δυνατότητες που διαθέτουν.

7. Ένας οδικός χάρτης για τα Δίδυμα

Τα Δίδυμα δεν χρειάζεται να αντιγράψουν την Κω. Κάθε πόλη έχει τη δική της ιστορία, τον δικό της πολιτισμό και τη δική της κοινωνική δομή.

Μπορούν, όμως, να αξιοποιήσουν την εμπειρία της απέναντι ακτής.

Τα βασικά βήματα που πρέπει να γίνουν στα Δίδυμα μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

• Τα ασύνδετα μεταξύ τους τμήματα ποδηλατοδρόμων πρέπει να μετατραπούν σε ένα συνεχές δίκτυο αστικών μετακινήσεων.

• Ο Ναός του Απόλλωνα, η Μίλητος και η Ιερά Οδός πρέπει να προβληθούν ως μία ενιαία πολιτιστική διαδρομή.

• Η θαλάσσια συγκοινωνία μεταξύ Διδύμων και Κω πρέπει να γίνει τακτική, αξιόπιστη και βιώσιμη.

• Πρέπει να καταρτιστεί ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο για τη μαρίνα, τον θαλάσσιο τουρισμό και την κρουαζιέρα.

• Το Αλτίνκουμ πρέπει να πάψει να αποτελεί μόνο μια περιοχή παραλίας και ψυχαγωγίας και να μετατραπεί σε μια ποιοτική βιτρίνα της πόλης.

• Αντί για μια ανάπτυξη που βασίζεται κυρίως στις παραθεριστικές κατοικίες, πρέπει να ενισχυθούν ο πολιτιστικός, ο ιατρικός, ο αθλητικός, ο γαστρονομικός και ο συνεδριακός τουρισμός, ώστε να δημιουργούνται έσοδα ολόκληρο τον χρόνο.

• Πρέπει να δημιουργηθεί ένα ισχυρό σύστημα δημόσιων συγκοινωνιών που θα συνδέει όλες τις τουριστικές περιοχές των Διδύμων.

• Οι ακτές, οι πλατείες και οι ιστορικοί χώροι πρέπει να οργανωθούν σύμφωνα με μια κοινή αντίληψη για την ταυτότητα της πόλης.

8. Η θαλάσσια σύνδεση δεν είναι απλώς ένα μέσο μεταφοράς

Η τακτική θαλάσσια σύνδεση μεταξύ των Διδύμων και της Κω δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα δρομολόγιο που μεταφέρει τουρίστες.

Η γραμμή αυτή μπορεί να μετατραπεί σε γέφυρα πολιτισμού, εμπορίου, γαστρονομίας και φιλίας.

Ένας επισκέπτης που ταξιδεύει από τα Δίδυμα στην Κω μπορεί να γνωρίσει την κληρονομιά του Ιπποκράτη. Αντίστοιχα, ένας τουρίστας που ταξιδεύει από την Κω στα Δίδυμα μπορεί να ανακαλύψει τον Ναό του Απόλλωνα, τη Μίλητο, το Αλτίνκουμ και το Ακμπύκ.

Μπορούν να διοργανωθούν κοινά πολιτιστικά φεστιβάλ, ποδηλατικές διαδρομές, ιστορικές περιηγήσεις, γαστρονομικές εκδηλώσεις και συναντήσεις καλλιτεχνών από τις δύο ακτές.

Το Αιγαίο δεν χρειάζεται να είναι ένα σύνορο που χωρίζει τις δύο πόλεις. Μπορεί να γίνει ένας γαλάζιος δρόμος που τις ενώνει.

9. Πού βρίσκεται η πραγματική απόσταση;

Η Κως είναι μικρότερη από τα Δίδυμα, αλλά διαθέτει περισσότερες πύλες προς τον κόσμο.

Τα Δίδυμα είναι πολυπληθέστερα, εκτείνονται σε μεγαλύτερη περιοχή και διαθέτουν εξαιρετικά πλούσια ιστορική κληρονομιά. Παρ’ όλα αυτά, δεν έχουν καταφέρει ακόμη να κάνουν τις αξίες τους επαρκώς ορατές σε διεθνές επίπεδο.

Η πραγματική απόσταση ανάμεσα στις δύο ακτές δεν μετριέται σε χιλιόμετρα.

Η ουσιαστική διαφορά εμφανίζεται στον σχεδιασμό, στην προβολή, στις μεταφορές και στην αστική κουλτούρα.

Τα Δίδυμα δεν χρειάζεται να γίνουν Κως.

Αν διαχειριστούν σωστά την ιστορία, τις ακτές και την ανάπτυξή τους, μπορούν να εξελιχθούν σε μια πολύ πιο ισχυρή και αυθεντική πόλη παγκόσμιας ακτινοβολίας, ζωντανή ολόκληρο τον χρόνο.

Γιατί από τα Δίδυμα δεν λείπουν ούτε η ιστορία ούτε η θάλασσα ούτε η ομορφιά.

Αυτό που χρειάζονται είναι ένα ισχυρό όραμα για την πόλη, ικανό να ενώσει όλες τις αξίες της γύρω από έναν κοινό στόχο για το μέλλον.

Yusuf Mehmet Sarışın
Δημοσιογράφος – Συγγραφέας