Miletos: Taşların Konuştuğu Antik Kentte Bir Gün

Miletos: Taşların Konuştuğu Antik Kentte Bir Gün

Yusuf Mehmet Sarışın yazdı: Tarihin Kalbinde Zamana Yolculuk

Sabahın ilk ışıklarıyla Didim'den yola çıktım.

Şehir henüz tam uyanmamıştı.

Yaklaşık yirmi dakikalık kısa bir yolculuğun ardından kendimi, dünyanın en önemli antik kentlerinden birinin giriş kapısında buldum.

Burası Miletos'tu...

Sadece Anadolu'nun değil, insanlık tarihinin de en önemli şehirlerinden biri.

Alana içeri adım attığım anda garip bir sessizlik karşıladı beni.

Ama bu sessizlik boş değildi.

Sanki binlerce yıllık bir hayatın yankıları hâlâ taşların arasında dolaşıyordu.

İlk olarak devasa tiyatro bütün ihtişamıyla karşıma çıktı.

Yirmi binden fazla insanı ağırlayabilen bu görkemli yapı, aradan geçen iki bin yıla rağmen hâlâ ayakta.

Basamaklara oturdum.

Gözlerimi kapattım.

Bir an için zaman durmuş gibiydi.

Belki de birazdan sahneye bir tragedya oyuncusu çıkacak...

Belki limandan gelen tüccarlar burada toplanacak...

Belki de Miletli filozoflar yeni düşüncelerini tartışacaktı.

Çünkü Miletos sıradan bir şehir değildi.

Burası düşüncenin doğduğu kentti.

Bilimin ilk adımlarının atıldığı yerdi.

Tiyatrodan ayrılıp antik caddelerde yürümeye başladım.

Bir zamanlar mermer döşeli olan yolların üzerinden şimdi sessizce insanlar geçiyor.

Oysa iki bin beş yüz yıl önce bu sokaklarda dünyanın dört bir yanından gelen tüccarlar dolaşıyordu.

Fenikeliler...

Mısırlılar...

Persler...

Yunan adalarından gelen gemiciler...

Hepsi bu liman kentinde buluşuyordu.

Bugün deniz kilometrelerce uzağa çekilmiş durumda.

Ama gözünüzü kapatırsanız hâlâ limana yanaşan gemilerin sesini duyabilirsiniz.

Martılar...

Halat sesleri...

Pazar yerindeki kalabalık...

Hepsi hayalinizde yeniden canlanıyor.

Bir köşede Faustina Hamamı yükseliyor.

Roma İmparatoru Marcus Aurelius'un eşi Faustina adına yaptırılan bu dev yapı, Roma mühendisliğinin ulaştığı seviyeyi gözler önüne seriyor.

Hamamın yüksek duvarlarına dokunurken insan ister istemez düşünüyor.

Bu taşlara kimler dokundu?

Kimler burada yıkandı?

Kimler dostlarıyla sohbet etti?

Biraz ileride agora...

Şehrin kalbi...

Alışverişin, siyasetin ve günlük yaşamın merkezi.

Bugün yalnızca sütun temelleri kalmış olsa da insan kalabalığı hayal etmek hiç zor değil.

Miletos'un en etkileyici yönlerinden biri de planlı şehircilik anlayışı.

Dünyanın ilk şehir plancısı kabul edilen Hippodamos'un tasarladığı düzenli sokak sistemi bugün bile hayranlık uyandırıyor.

Birçok modern şehir onun fikirlerinden ilham aldı.

Belki de bugün yaşadığımız kentlerin temelinde Miletos'un izleri var.

Sonra aklıma Thales geliyor.

Gökyüzüne bakan o bilge adam...

"Dünyanın özü sudur" diyen filozof...

Onun ardından Anaksimandros...

Anaksimenes...

Bilim, felsefe ve matematik burada filizlendi.

İnsanlığın düşünce tarihi belki de tam bu sokaklarda yön değiştirdi.

Gezdikçe Miletos'un yalnızca taşlardan oluşmadığını anlıyorum.

Her sütun bir hikâye anlatıyor.

Her duvar bir medeniyeti fısıldıyor.

Her taşın altında binlerce yıllık bir yaşam saklı.

Gün batımına doğru tiyatroya son kez dönüyorum.

Güneş, antik taşların üzerine altın rengi bir ışık bırakıyor.

O an anlıyorum ki bazı şehirler sadece gezilmez.

Hissedilir.

Miletos da işte böyle bir yer.

Didim'e gelen pek çok ziyaretçi yalnızca Apollon Tapınağı'nı görüyor.

Oysa Miletos'u görmeden bu coğrafyayı tanımak mümkün değil.

Çünkü burada sadece bir antik kent yok.

Burada insanlığın ortak hafızası var.

Düşüncenin doğduğu sokaklar...

Bilimin ilk adımları...

Felsefenin ilk nefesi...

Ve hâlâ ayakta duran taşlar...

Miletos'tan ayrılırken geriye dönüp son kez baktım.

Rüzgâr yine aynı rüzgârdı.

Güneş yine aynı güneşti.

Değişen yalnızca çağlardı.

Çünkü Miletos'ta tarih geçmişte kalmıyor.

Bugün de yaşamaya devam ediyor.

https://yenididimhaberim.com/miletosta-matematik-umut-ali-nesin-ve-hatice-gencay-7096

https://yenididimhaberim.com/video-haber-didimde-miletos-felsefe-gunleri-6476

https://yenididimhaberim.com/miletosta-kesif-ve-matematigin-izinde-7047