Didim’deki Muşlular: Göç, Emek ve Yeni Bir Aidiyet Hikâyesi

Didim’deki Muşlular: Göç, Emek ve Yeni Bir Aidiyet Hikâyesi

Yusuf Mehmet Sarışın, araştırdı ve yazdı.

Didim, son kırk yılda yalnızca turizmle değil, aldığı yoğun iç göçle de şekillenen bir kenttir.

Bu göç dalgalarının önemli bir ayağını Doğu Anadolu’dan gelen yurttaşlar oluşturur.

Bu topluluklar içinde Muşlular, hem nüfus yoğunlukları hem de ekonomik ve sosyal hayattaki görünürlükleriyle dikkat çeker.

Bu araştırma, Didim’de yaşayan Muşluların göç nedenlerini, yerleşim süreçlerini, ekonomik katkılarını ve kente uyum biçimlerini ele almaktadır.

1. Göçün Kaynağı: Muş’tan Ege’ye Uzanan Yol...

Muş’tan Didim’e göç, büyük ölçüde 1990’lı yıllardan sonra hız kazanmıştır. Göçün temel nedenleri şu başlıklarda toplanmaktadır:

Ekonomik yetersizlikler: Tarım ve hayvancılığın geçim sağlamada zorlanması.

İstihdam arayışı: İnşaat, turizm ve hizmet sektörlerinde iş imkânları.

Zincirleme göç: Daha önce Didim’e yerleşen akrabaların yönlendirmesi.

Eğitim ve gelecek kaygısı: Çocuklar için daha iyi yaşam koşulları.

Didim, mevsimlik işten kalıcı yerleşime geçişte Muşlular için önemli bir durak hâline gelmiştir.

2. Yerleşim Alanları ve Mahalle Dokusu

Muşlu nüfusun Didim’de yoğunlaştığı bölgeler genellikle:

Yeni gelişen mahalleler

İnşaat faaliyetlerinin yoğun olduğu alanlar

Kiraların görece olarak daha erişilebilir olduğu semtler

Bu yerleşim biçimi, zamanla mahalle dayanışmasını güçlendirmiş; hemşerilik ilişkileri sosyal yaşamda belirleyici olmuştur.

3. Ekonomik Hayattaki Rolleri

Didim’deki Muşlular özellikle şu sektörlerde yoğunlaşmıştır:

İnşaat sektörü: Müteahhitlik, usta, kalfa, işçi ve taşeronluk

Turizm ve hizmet sektörü: Otel, restoran, temizlik ve teknik işler

Küçük esnaflık: Market, fırın, kahvehane, taşımacılık

Mevsimlik tarım işleri: Zeytin ve çevre tarım alanlarında çalışma

Birçok Muşlu aile, Didim’de iş ve mülk sahibi olmuş, kalıcı ekonomik bağlar kurmuştur. Bu durum, göçün geçici değil yerleşik bir nitelik kazandığını göstermektedir.

Örnek vermek gerekirse; Maşallah Subaşı ve oğlu Salih Subaşı -Özsubaş MAS Mimarlık&İnşaat-, Necdet Özer -Necdet Yapı-, Ercan Saygın, Özcan Saygın, Sercan Saygın -Saygın Yapı-, Cihat Saygın, Fatih Saygın, Cuma Subaşı ve kardeşi Maşallah Subaşı, Erkin Erdem -Erkin Erdem İnşaat, Özerdem Kuyumculuk-, Mehmet Saygın, Gür Ailesi, ilk anda aklıma gelen isimlerdir.

Bu arada Özcan Saygın şu düzeltmeyi yaptı: Didime ilk gelen Muşlu Dedem Ziya Subaşı’dır. Ondan sonra tüm hemşerilerini ve akrabalarını Didim'e getirmiştir. 

-Bu yazıyı okuyanlar; bildiğiniz Muşlu aileleri whatsapp'ıma (0507 723 4769) gönderin, ekleyeyim - bu aileler sadece Didim ekonomisine değil, Türkiye ekonomisine de büyük katkı vermektedirler. Çünkü artık yalnızca Didim'de değil ülkemizin birçok yerinde onların imzaları vardır.)

4. Kültürel Kimlik ve Uyum Süreci

Muşlular, Didim’de kendi kültürel kimliklerini korurken, kentin sosyal yapısına da uyum sağlamıştır.

Aile bağları güçlüdür

Geleneksel dayanışma sürmektedir. 

Düğün, cenaze ve bayram ritüelleri korunur. Örnek olarak; Kapakta ve aşağıda yer alan Yeni Didim Haberim Genel Koordinatörü Zekiye Sarışın tarafından çekilen fotoğrafta da göreceğiniz gibi, Maşallah Subaşı, Necdet Özer, Hakan Gür ve birçok Muşlu insanın, Didim Devlet Hastanesi'nin bahçesindeki buluşmalarını gösterebilirim. Hastanede yatmakta olan hemşerilerini ziyarete gelmişlerdi. 

Çocuklar Didim’de eğitim görerek iki kültür arasında köprü kurar

Yeni kuşak Muşlular, kendilerini hem Didimli hem de Muş kökenli olarak tanımlamaktadır.

5. Toplumsal Algı ve Karşılıklı Etkileşim

Didim’de Muşlular, genel olarak:

Çalışkanlıklarıyla tanınan

Zor işlerde sorumluluk alan

Ekonomik üretime katkı sunan

bir topluluk olarak algılanmaktadır.

Bununla birlikte, hızlı nüfus artışı ve ekonomik baskılar zaman zaman uyum sorunlarını da beraberinde getirmektedir.

Bu noktada yerel yönetimler ve sivil toplumun rolü önemlidir.

6. Sivil Yapılanma ve Hemşerilik Bağları

Muşlular arasında:

Gayriresmî dayanışma ağları

Aile ve akrabalık temelli yardımlaşma

İş bulma ve barınma desteği

ön plana çıkmaktadır.

Bu yapı, göç sürecini kolaylaştırırken topluluk içi dayanışmayı güçlendirmektedir.

Sonuç: Didim Mozaiğinde Muşlular

Didim’de yaşayan Muşlular, kentin sosyo-ekonomik dokusunun ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir.

İnşaattan turizme, esnaflıktan gündelik yaşama kadar pek çok alanda görünür olan bu topluluk, Didim’in büyüme hikâyesine emekle katkı sunmaktadır.

Bugün Didim, yalnızca bir turizm kenti değil; Muş’tan Ege’ye uzanan hayatların buluştuğu, çok katmanlı bir göç kentidir.